De geschiedenis van glas
Het gebruik van scherven bij het smelten van glas is vermoedelijk net zo oud als de glasfabricage zelf. Er zijn Foenicische scheepswrakken gevonden met glasscherven als lading. Klaarblijkelijk waren deze al in de oudheid een handelsartikel. Op oude afbeeldingen van glasovens is altijd wel iemand te zien die scherven, of 'frit', aan het maken is. Glashandelaren die vanuit Murano, bij Venetië, flessen en glazen aan de man brachten, namen als betaling ook gebroken glaswerk aan. Nog in 1763 was het in de stad Veere verboden om gebroken glas uit te voeren. Dat moest bij de glasfabriek worden afgeleverd. Tegenwoordig zijn scherven - gebruikt glas - onmisbaar bij de productie van nieuwe potten en flessen.
1921
In 1921 begon Johan B. Maltha met paard en wagen een vervoersbedrijfje. Veel van zijn klanten waren distillateurs, waardoor hij vanzelf betrokken raakte bij het transport van flessen en scherven.
De jaren zestig van de vorige eeuw
In de jaren zestig van de vorige eeuw werden de eerste supermarkten geopend met een toenemend aantal buitenlandse producten in het assortiment. Men maakte eenvoudig kennis met wijn en whisky. Door de import van deze producten verdween het systeem van statiegeld op potten en flessen grotendeels. Om te voorkomen dat de toenemende hoeveelheid glazen verpakkingen voor een afvalprobleem gingen zorgen, werd in 1972 op de Coolsingel in Rotterdam bij wijze van proef de eerste glasbak geplaatst waarin consumenten hun flessen en potten konden weggooien. Vanaf dat moment is het snel gegaan: er is inmiddels geen stad of dorp meer denkbaar zonder glasbak. In Nederland staan meer glasbakken dan brievenbussen, zo’n 25.000. De afspraken over de glasrecycling in Nederland zijn vastgelegd in het Besluit beheer verpakkingen en papier en karton van 2006.
Moderne recyclingfabrieken
Om de toevloed van scherven te kunnen verwerken tot betrouwbare grondstof voor de glasindustrie werden mechanische verwerkingsinstallaties ontwikkeld. De eerste kwam al in 1970 in gebruik. In 1993 werd in het Noord-Brabantse Fijnaart een van de modernste recyclingfabrieken ter wereld geopend, Maltha Glasrecycling. In een elektronisch bestuurde procesgang, aangevuld met lasertechnieken, blazers, zuigers, magneten en aluminiumscheiders, wordt daar het glas uit de glasbakken gezuiverd van onbruikbaar materiaal en geschikt gemaakt voor hergebruik. Verpakkingsglas wordt sinds 1986 ook gerecycled door Transport- en Handelsonderneming A. van Tuijl, gevestigd in Gameren.
2,5 Procent energiebesparing
Met het inzetten van gebruikt glas in plaats van nieuwe, ruwe grondstoffen (zand, soda en kalk) wordt voorkomen dat er jaarlijks zo'n 400.000 ton verpakkingsglas als afval wordt gestort. Bovendien levert het hergebruik van glas veel energiebesparing op. Met iedere 10% scherveninzet bespaart men in de glasfabrieken 2,5 tot 3% energie. Hierdoor vermindert ook de uitstoot van CO2 aanzienlijk.
Lees meer over duurzaamheid >>
In Nederland
De inhoud van de glasbak bestaat in Nederland voor het grootste deel uit geïmporteerde wijnflessen. Dankzij het feit dat Nederland de grootste bierexporteur ter wereld is, worden de meeste daarvan herboren als bierfles.
In totaal wordt in ons land ruim 400.000 ton verpakkingsglas hergebruikt. Dat zijn 11 voetbalvelden, volgestapeld met potten en flessen zo hoog als Notre Dame in Parijs. De daaruit gemaakte flessen zouden, als ze naast elkaar werden geplaatst, een lint vormen dat meer dan drie maal om de aarde gaat.
De teksten en illustraties op deze pagina zijn ontleend aan het boek:
"In glas verpakt".
© 2001 De Bataafsche Leeuw / Johan Soetens. ISBN: 90-6707-525-6.